Wat is het verschil tussen palliatieve zorg en terminale zorg?
Door Redactie Thuiszorgvinden.nl · Bijgewerkt op 21 november 2026

Palliatieve zorg is gericht op kwaliteit van leven bij een ongeneeslijke ziekte of ernstige kwetsbaarheid. Die zorg kan al vroeg beginnen en samengaan met behandeling die de ziekte afremt. Terminale zorg valt binnen palliatieve zorg en hoort bij de laatste periode van het leven. Ook dan gaat het om comfort, ondersteuning en zorg die past bij uw wensen, met meer aandacht voor wat u en uw naasten rond het sterven nodig hebben. Over Palliatieve Zorg over de verschillende fasen
Wat houdt palliatieve zorg thuis in?
Een arts bespreekt met u welke klachten aandacht vragen en welke behandeling bij uw doelen past. Misschien wilt u vooral voldoende energie overhouden voor een bezoek van uw kleinkinderen. Een wijkverpleegkundige kan met u kijken welke verzorging thuis nodig is en wie die kan geven. Ook zorgen over werk, afhankelijkheid of afscheid kunnen in het gesprek aan bod komen. U kunt uw arts of verpleegkundige vragen wie u daarbij kan ondersteunen.
Palliatieve zorg kan weken, maanden of langer duren. Hoeveel hulp u nodig hebt, kan in die tijd wisselen. Vraag daarom wie uw aanspreekpunt is als klachten veranderen. Bent u onder behandeling bij een specialist en wilt u thuis blijven? Laat dan vastleggen welke arts thuis de medische zorg coördineert en of uw huisarts en de thuiszorg de laatste afspraken hebben ontvangen. Over Palliatieve Zorg over zorg thuis
Eén thuissituatie, twee verschillende zorgvragen
Stel dat uw partner een ongeneeslijke ziekte heeft en nog naar het ziekenhuis gaat voor behandeling. Thuis wil uw partner graag zelf naar de keuken kunnen lopen en op zondag met bezoek lunchen. De ochtenden kosten steeds meer energie. Bij een palliatief gesprek kunt u vertellen dat douchen en aankleden samen zo vermoeiend zijn dat de rest van de ochtend weinig meer lukt. Vraag of de wijkverpleegkundige kan meedenken over de hulp bij het opstaan. Vraag de arts ook wat u thuis kunt doen als klachten toenemen en hoe u de praktijk dan bereikt. Schrijf de afspraken op een plek waar u ze allebei snel kunt vinden.
Later zegt de arts dat uw partner waarschijnlijk nog maar kort te leven heeft. Uw partner wil thuis blijven en u wilt graag ’s nachts in dezelfde woning zijn. U merkt tegelijk dat u uitgeput bent en zich onzeker voelt als uw partner onverwacht ongemak krijgt. Vertel de huisarts en wijkverpleegkundige hoe de afgelopen nachten zijn verlopen. Spreek af wie u buiten kantooruren belt, wie zo nodig kan langskomen en wat diegene vooraf over uw partner moet weten.
In dit voorbeeld verandert ook de vraag aan familie. Eerst helpt iemand met een rit naar het ziekenhuis, later is een paar uur aanwezigheid thuis meer waard. Vraag welke taken naasten zelf willen en kunnen overnemen. Als er gaten overblijven, bespreek dan met het zorgteam welke professionele hulp of vrijwillige ondersteuning in uw regio beschikbaar is.
Wanneer spreken zorgverleners over terminale zorg?
Zorgverleners gebruiken het woord terminaal als het overlijden naar verwachting dichterbij komt. De arts kan inschatten dat iemand nog een beperkte tijd te leven heeft, maar kan zelden precies zeggen hoeveel tijd er is. De stervensfase is doorgaans nog korter. Vraag uw arts wat die op dit moment verwacht en welke veranderingen aanleiding zijn om contact op te nemen. Zo kunt u afspraken maken voor de komende dagen én die aanpassen als het verloop anders is.
Terminale zorg thuis kan onder meer bestaan uit hulp bij verzorging, medische begeleiding bij klachten en ondersteuning voor naasten. Hoe vaak een hulpverlener kan komen en welke hulp er ’s nachts is, hangt af van de zorgvraag en van de beschikbare zorg. Bespreek ook waar u terechtkunt als thuis blijven te zwaar wordt of uw wensen veranderen. Zorginstituut Nederland over passende zorg in de laatste levensfase
Hoe bespreekt u wat er voor u toe doet?
U kunt een naaste meenemen naar het gesprek, zodat iemand meeluistert en later kan helpen de afspraken terug te halen. Begin met één dagelijkse situatie die u graag wilt behouden. Misschien wilt u bezoek ontvangen aan tafel, of wilt u juist ’s avonds minder mensen in huis. Vraag vervolgens hoe het zorgteam daarmee rekening kan houden. Als u later anders over die afspraak denkt, kunt u dat opnieuw bespreken.
Welke afspraken wilt u op papier hebben?
Schrijf op wat voor u belangrijk is, wie uw aanspreekpunt is en welk nummer u overdag, ’s avonds en in het weekend belt. Vraag wie de afspraken doorgeeft aan nieuwe zorgverleners. Woont u alleen of komt uw mantelzorger van verder weg? Bespreek dan vooraf hoe iemand binnenkomt als u zelf de deur niet meer kunt openen. Eén gedeeld overzicht voorkomt dat uw naasten in een spannend moment allerlei losse berichten moeten opzoeken.
Voor vragen over uw behandeling en wat u thuis kunt verwachten, kunt u beginnen bij uw huisarts of behandelend arts. Zoekt u daarnaast een organisatie die in uw woonplaats zorg kan leveren? Bekijk aanbieders van palliatieve zorg en vraag naar hun werkgebied, beschikbaarheid en samenwerking met uw huisarts.