Mantelzorg wordt te zwaar: wat is respijtzorg en hoe regelt u het?

U zorgt voor uw man, uw moeder of uw buurvrouw, en dat doet u met liefde. Maar u slaapt slecht, u komt het huis nauwelijks uit en uw eigen afspraken schuiven steeds op. Veel mantelzorgers gaan zo door tot het echt niet meer gaat. Dat hoeft niet: u mag de zorg af en toe overdragen. Dat heet respijtzorg.

Wat is respijtzorg?

Respijtzorg, ook wel vervangende zorg genoemd, betekent dat iemand tijdelijk uw zorgtaken overneemt, zodat u even op adem kunt komen (MantelzorgNL: respijtzorg). Dat kan een paar uur per week zijn, een nacht, of een week zodat u op vakantie kunt. Het is bedoeld om overbelasting te voorkomen, dus niet pas voor als u al bent ingestort.

Herkent u dit?

• U bent vaak moe, ook na een nacht slapen.
• U heeft minder geduld en schrikt daar zelf van.
• U zegt afspraken met vrienden of uw eigen arts af.
• U ligt wakker van de vraag hoe het verder moet.
• U heeft het gevoel dat u er altijd alleen voor staat.

Herkent u meerdere punten, wacht dan niet langer met hulp vragen. Bespreek het ook met uw huisarts.

Welke vormen zijn er?

MantelzorgNL noemt deze mogelijkheden:

• Hulp aan huis. Een beroepskracht, een vrijwilliger of iemand uit uw omgeving komt bij uw naaste thuis, zodat u weg kunt.
• Dagopvang. Uw naaste gaat een of meer dagen per week naar een dagopvang of dagbesteding.
• Logeren. Uw naaste verblijft tijdelijk in een logeerhuis of zorginstelling.
• Activiteiten in de buurt. Bijvoorbeeld koffie drinken, bewegen of spellen in het buurthuis.

Zorgt u voor iemand met dementie, of bent u vooral de nachten kwijt? Dan kan een aanbieder van dementiezorg of nachtzorg een deel van de zorg overnemen.

Wie betaalt respijtzorg?

Dat hangt af van de zorg die uw naaste krijgt. Volgens MantelzorgNL kan respijtzorg worden vergoed door:

• De gemeente, via de Wmo. Voor de meeste Wmo-hulp geldt in 2026 een eigen bijdrage van € 21,80 per maand (Rijksoverheid).
• Het zorgkantoor, als uw naaste een indicatie heeft voor de Wet langdurige zorg (Wlz).
• De zorgverzekeraar, soms via de aanvullende verzekering. Kijk in de polis van uzelf en van uw naaste.
• Een persoonsgebonden budget (pgb), als uw naaste dat heeft.

Komt u nergens voor in aanmerking, dan kunt u vervangende zorg ook zelf betalen.

Zo regelt u het

1. Bedenk wat u nodig heeft. Een vaste vrije middag, hele nachten slapen, of een week weg?
2. Bespreek het met uw naaste. Veel mensen vinden het moeilijk om zorg van een ander te accepteren. Begin klein, bijvoorbeeld met een paar uur.
3. Neem contact op met het juiste loket. De gemeente kan u ondersteunen als u voor iemand zorgt, met hulp voor uw naaste en ook voor uzelf (Regelhulp: mantelzorgondersteuning). Heeft uw naaste een Wlz-indicatie, bel dan het zorgkantoor.
4. Vraag hulp bij het regelen. Een onafhankelijke cliëntondersteuner denkt gratis met u mee. Een mantelzorgmakelaar kan regeltaken overnemen; dat wordt soms vergoed door de zorgverzekeraar.

Wilt u eerst met iemand praten? De Mantelzorglijn van MantelzorgNL is bereikbaar op 030 760 60 55.

U hoeft het niet alleen te doen

Hulp vragen is geen teken dat u tekortschiet. Wie zelf uitvalt, kan helemaal niet meer zorgen. Bekijk welke aanbieders bij u in de buurt werken via zorg zoeken, of lees meer over het verschil tussen thuiszorg en mantelzorg.

Bronnen

Geraadpleegd op 8 oktober 2026. Regels en bedragen gelden voor 2026 en kunnen veranderen; uw persoonlijke situatie kan anders zijn.

• MantelzorgNL, Respijtzorg: (tijdelijk) vervangende zorg
• Regelhulp (ministerie van VWS), Mantelzorgondersteuning
• Rijksoverheid, Betaal ik een eigen bijdrage voor ondersteuning uit de Wmo?